Mantarlı tırnak bakımı ihmal edilirse, oldukça bulaşıcı olan mantar diğer tırnaklara sıçrayarak yayılma gösterebilir. Mantar tedavisi ihmal edildiği zaman tırnak kaybına kadar giden sonuçlarla karşılaşabilirsiniz. Bu nedenle mantarlı tırnak bakımı ciddiye alınması gereken bir iştir. Tırnak mantarları dermatofit adı verilen tek hücreli mantarlardan kaynaklanmaktadır. Genellikle ayakların baş parmaklarında mantar ortaya çıkar. Estetik olarak kötü bir görüntüye neden olur. Bununla birlikte kişiler sık sık kaşıntı, ağrı, hassasiyet gibi problemlerden şikayet ederler. Enfeksiyonel bir hastalık olan mantar, hijyen yokluğundan dolayı ortaya çıkabilir. Kişi hijyenine dikkat ediyor olsa dahi, mantarlı kişiyle temas ettiği zaman mantar ona da bulaşabilir. Mantar ilk olarak tırnakta renk değişikliğiyle kendini gösterir. Mantarlı tırnak bakımı etkin bir şekilde yapılmadığı zaman mantar ilerler ve tırnak rengi yeşile doğru kayar.
Mantarlı Tırnak Belirtileri Nelerdir?
Mantarlı tırnak belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Tırnaktan kötü koku gelir.
- Tırnak kolay kırılgan bir yapıya sahip olur.
- Tırnak üzerinde beyaz ve sarı çizgiler oluşmaya başlar.
- Tırnak kalınlaşır.
- Tırnak kurur.
- Tırnak parçalanmaya başlar.
- Tırnakta hassasiyet meydana gelir.
- Tırnakta renk değişimi olur.
- Tırnakta şekil bozukluğu meydana gelir.
Mantarlı Tırnak Neden Olur?
Mantarlı tırnak olması organizmalardan kaynaklanmaktadır. Fungus dışında maya ve küflerin de tırnak enfeksiyonlarına neden olduğu bilinmektedir. Her yaştan insanda tırnak mantarı olabilir. Ancak genellikle yaşlı insanlarda mantarlı tırnak görülmektedir. Tırnağın yaşlanmasıyla birlikte, tırnak daha kırılgan ve kuru bir hale gelir. Tırnak kuruduğu zaman çatlamaya meyilli olur. Çatlak alana mantar rahatlıkla gelir ve yerleşir. Bu da yaşlılıkta mantarın görülme sıklığını açıklar. Yaşlılıkta tırnak mantarının daha sık görülmesinin diğer nedeni, ayaklarda kan dolaşımının azalması ve bağışıklık sisteminin zayıflamasıdır. Ayak tırnağı mantarı enfeksiyonu ayakta başladıktan sonra diğer tırnaklara yayılabilir. Başka birinden enfeksiyon kapmak mümkün olsa da bu durumla nadiren karşılaşılmaktadır.
Mantarlı Tırnak Geliştirmede Risk Faktörleri Nelerdir?
Mantarlı tırnak risk faktörleri anlaşıldığı zaman mantar oluşma riskini aza indirmek mümkün olur. Mantarlı tırnak bakımı gerektiren risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir:
- Kan dolaşımı problemlerine sahip olmak,
- Diyabetli olmak,
- Zayıflamış bağışıklık sistemine sahip olmak,
- Sedef hastalığına sahip olmak,
- Tırnak yaralanması olması,
- Yüzme havuzu, duşlar ve spor salonları gibi nemli ortak alanlarda çıplak ayakla gezmek,
- Daha önceden tırnak mantarına yakalanmış olmak,
- Aşırı terleyen ayaklara sahip olmak,
- Yaz sıcağında uzun süre kapalı ayakkabı giymek,
- Ayakların sürekli nemli olması,
- Ayakların iyi kurulanmaması,
- İnsanlarla ortak havlu, çorap, terlik paylaşmak,
- İleri yaşta olmak risk faktörleri arasında yer alır.
Mantarlı Tırnak Komplikasyonları Nelerdir?
Mantarlı tırnak komplikasyonları kalıcı hasara neden olabilir. Özellikle ilaç kullanımı ve diyabet hastalığı gibi durumların söz konusu olduğu hallerde ciddi enfeksiyon problemleri görülebilmektedir. Bu nedenle tırnak mantarını ciddiye almanız gerekir. Diyabet hastalığının kontrol edilememesi halinde kan dolaşımı ve ayaklardaki sinir ağı etkilenebilir. Bakteriyel cilt enfeksiyonu riski görülmesi yüksek ihtimaldir. Bu tip kişilerin ayaklarındaki küçük yaralanmalar bile ciddi komplikasyonların görülmesine neden olabilecektir. Eğer diyabetiniz varsa ve tırnak mantarı probleminiz olabileceğini düşünüyorsanız vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekecektir.
Mantarlı Tırnak Gelişimi Engellenebilir mi?
Mantarlı tırnak gelişimini engellemek için bazı alışkanlıkları edinmek yeterli olacaktır. İlk olarak ellerin ve ayakların düzenli olarak yıkanması gerekir. Enfekte olan tırnağa dokunulması halinde hemen eller yıkanmalıdır. Eller yıkandıktan sonra uygun nemlendirici kremlerle nemlendirilmelidir. Tırnaklar düz olacak şekilde kesilmelidir. Tırnak kesildikten sonra törpü kullanarak tırnakların düzeltilmesi ve kalınlaşmış olan alanların inceltilmesi gerekir. Her kullanımdan sonra tırnak makasını temizlemeyi unutmayın. Ayakta mantar olmaması için ayağın terlemesini engellemeniz gerekir. Ter emici çorapları tercih edebilirsiniz. Mümkünse yedek çorap taşıyın. Çoraplarınızı gün içinde değiştirin. Ayakkabı tercihini nefes alan ayakkabılardan yana kullanın.
Ortak alanlarda bulunuyorsanız bu alanlarda çıplak ayakla gezmeyin. Kendinize özel terlik giyin. Her kişi için ayrı sterilize edilmiş manikür ve pedikür aletleri kullanan yerleri tercih edin. Kendiniz de kullandığınız ürünlere dikkat edin. Yapay tırnaklar, tırnak cilası ve oje kullanmak mantar yakalama ihtimalini yükseltecektir.
Mantarlı Tırnak Tanısı Nasıl Konur?
Mantarlı tırnak tanısı hekim tarafından konur; hekim çoğu zaman muayenede tırnağın görünümünden mantardan şüphelenir. Bazı hekimler çeşitli testler isteyerek mantar türünü belirlemek isteyebilir. Bunun için tırnaktan bir örnek alınır ve laboratuvar ortamında gerekli incelemeler yapılır. Eğer kişide sedef ve benzeri hastalıklar varsa, bazen tırnaklarda mantar varmış gibi bir görünüm olabilir. Bunun dışında bakteri kaynaklı tırnak enfeksiyonları da görülebilmektedir. Enfeksiyonun nedenini bilmek tedavi için yol gösterir. Hekim, tedaviyi altta yatan nedene göre planlar.
Mantarlı Tırnak Tedavisinde Hekimler Hangi İlaçları Kullanır?
Mantarlı tırnak tedavisinde ilaç yalnızca hekim tarafından, ağızdan alınmak ya da tırnak üzerine uygulanmak üzere reçete edilebilir. Mantar tedavisinde kullanılan ilaçlar antifungal ilaçlar olarak bilinmektedir. Bazı kişilerde ağızdan alınan ve tırnağa sürülen antifungal ilaçların birlikte kullanılması gerekebilir. Hangi ilacın kullanılacağına, kişinin genel sağlık durumunu değerlendirerek hekim karar verir. Bu ilaçlar PODOES’te önerilmez ve uygulanmaz; ilaç kullanmayı düşünüyorsanız önce hekime başvurun.
Ağızdan alınan antifungal ilaçların ne kadar süre kullanılacağını hekim belirler. Tırnak tamamen uzayana kadar tırnakta belirgin bir sonuç görmek mümkün olmayabilir. Tedavinin hekime danışılmadan erken kesilmesi mantarın ilaca karşı direnç geliştirmesine neden olabilir; bu nedenle hekim kontrollerinin aksatılmaması gerekir. Enfeksiyonun geçme süresi kişiden kişiye ve mantarın tırnağa yerleşme durumuna göre değişiklik gösterir.
Mantarlı Tırnak Tedavisinde Kullanılan İlaçların Yan Etkisi Var mı?
Mantarlı tırnak ilaçlarında yan etki özellikle ağızdan alınan antifungal ilaçlar için söz konusu olabilir. Bu nedenle hekim, bu ilaçları kullanan kişilerden düzenli kan tahlili isteyebilir. Bu ilaçlar yalnızca hekim kontrolü altında kullanılmalıdır. Hekimler bazı durumlarda tırnağa sürülen ilaçlı oje kullanılmasını da önerebilir. İlaçlı ojenin nasıl ve ne kadar süre uygulanacağını hekim belirler. Bu tür tedaviler uzun sürebildiğinden sabırlı olmak ve hekimin önerilerine uymak gerekir.
Mantarlı tırnak tedavisi için hekim ilaçlı tırnak kremi önerebilir. Bu tip kremler, tırnak inceltildiğinde daha etkili olabilir. Hekim tırnakların incelmesi için üre içeren bir ürün önerebilir ya da kalınlaşmış tırnak podolojik bakımla, törpülenerek inceltilebilir. Mantarlı tırnak bakımı, hekimin planladığı tedaviye destek olarak önem taşır.